Bơm Thủy Lực Mất Áp: Nguyên Nhân Và Cách Chỉnh Áp Bơm Tại Xưởng
Máy ép phế liệu đột nhiên không xuống hết hành trình? Ty xy lanh đẩy lên chậm rì, giật cục hoặc thậm chí nằm im một chỗ dù motor vẫn đang chạy ầm ầm? Khả năng rất cao hệ thống của bạn đang bị tình trạng bơm thủy lực mất áp (hay tụt áp suất).
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chỉ cho bạn cách nhận biết hệ thống đang bị tụt áp và đặc biệt là hướng dẫn cách chỉnh áp bơm thủy lực từng bước một để bạn tự xử lý nhanh chóng.
Biểu hiện rõ nhất khi hệ thống bị tụt áp / mất áp
Xy lanh hoạt động yếu, lờ đờ hoặc tê liệt: Đây là dấu hiệu dễ thấy nhất. Máy ép không đủ lực ép sản phẩm, xe cẩu không nâng được hàng, hoặc trục motor thủy lực quay lờ đờ. Chạy không tải thì xy lanh vẫn thò ra thụt vào được, nhưng cứ ép vào phôi (có tải) là đứng im.
Đồng hồ đo áp suất chỉ số 0 hoặc rất thấp: Nếu trạm nguồn của bạn có gắn đồng hồ đo áp, hãy nhìn ngay vào nó. Máy đang chạy, dù bạn có siết con ốc ở cụm van chỉnh áp vào sâu cỡ nào thì kim đồng hồ vẫn nằm im ở mức 0, hoặc chỉ nhích lên được 20 – 30 bar rồi tụt hẳn (trong khi áp yêu cầu là 150 – 200 bar).
Bơm phát ra tiếng kêu gằn, hú to rít lên: Tiếng bơm chạy không còn êm nhẹ. Thay vào đó là tiếng o o rất to, gằn máy. Đi kèm với đó là hiện tượng các đường ống tuy ô thủy lực rung bần bật.
Dầu thủy lực trong thùng nóng ran: Khi hệ thống bị mất áp nội bộ (do rò rỉ rách phớt hoặc kẹt van), dòng dầu thay vì sinh công đẩy xy lanh thì lại luẩn quẩn xả thẳng về bồn. Quá trình này sinh nhiệt rất nhanh. Chỉ cần chạy máy khoảng 15-20 phút, bạn sờ tay vào vách thùng dầu sẽ thấy nóng ran, thậm chí dầu có hiện tượng sủi bọt trắng xóa.
Xem thêm: 7 mẹo hàng đầu khi chọn mua van thủy lực
Nguyên nhân thực tế khiến bơm thủy lực mất áp
Khi máy không lên áp, đừng vội kết luận là hỏng bơm. Theo kinh nghiệm thực tế của chúng tôi, có đến 70% trường hợp mất áp xuất phát từ các lỗi râu ria bên ngoài. Bạn hãy rà soát theo đúng 5 nguyên nhân dưới đây, từ dễ đến khó.
Dầu thủy lực cạn, quá bẩn hoặc lẫn bọt khí
Đây là lỗi sơ đẳng nhưng cực kỳ nhiều xưởng mắc phải do lười bảo dưỡng.
Thiếu dầu: Nhìn vào thước thăm dầu (mắt trâu) trên vách thùng. Nếu mức dầu nằm dưới vạch Min, rọ hút của bơm sẽ hút phải không khí vào trong. Hiện tượng lọt khí (xâm thực – Cavitation) xảy ra làm bơm kêu rất to, rung mạnh và mất áp hoàn toàn.
Dầu quá bẩn: Dầu dùng lâu ngày bị biến chất, lẫn mùn cặn, mạt sắt. Lượng cặn này đi theo đường hút vào bơm làm tắc nghẽn các cửa van thu hẹp, khiến áp suất không thể lên được.
Kẹt van an toàn (Van áp tổng)
Van an toàn có nhiệm vụ xả bớt dầu về thùng khi áp suất vượt mức cho phép. Tuy nhiên, nếu van này bị lỗi, nó sẽ xả thẳng dầu về bồn ngay cả khi áp chưa đủ.
Kẹt mạt sắt: Một mạt hàn hoặc cặn bẩn nhỏ kẹt ngay tại mặt côn (nắp pilot) của van an toàn khiến van đóng không kín. Dầu từ bơm đẩy ra bị rò hết qua khe hở này để về thùng.
Gãy/mỏi lò xo: Lò xo bên trong cụm chỉnh áp dùng lâu bị nén gãy hoặc giảm độ đàn hồi, không giữ được màng van.
Lắp ngược chiều quay của motor
Lỗi này thường xảy ra khi xưởng vừa thay motor mới, đấu lại tủ điện hoặc di dời máy. Mỗi loại bơm thủy lực (bơm bánh răng, bơm cánh gạt, bơm piston) đều có quy định chiều quay mũi tên dập nổi trên vỏ bơm. Nếu thợ điện đấu nhầm pha, motor quay ngược chiều thì bơm sẽ không hút được dầu, hệ thống nằm im và áp suất bằng 0.
Rách phớt, hở đường ống (Rò rỉ áp suất)
Áp suất sinh ra nhờ độ kín khít. Bất kỳ một khe hở nào cũng làm tụt áp hệ thống.
Rò rỉ bên ngoài: Vỡ, nứt ống tuy ô thủy lực, lỏng các cút nối ren. Bạn chỉ cần nhìn bằng mắt thường thấy dầu chảy ướt sũng khu vực đó là biết.
Rò rỉ nội bộ (Lòn phớt): Phớt chắn dầu ở cổ bơm, phớt ty xy lanh hoặc các vòng sin (O-ring) trong đế van bị rách, chai cứng do ngâm dầu nóng lâu ngày. Bơm vẫn bơm áp cao, nhưng dầu len qua chỗ phớt rách xả ngược về đường hồi.
Mòn ruột bơm (Hư hỏng cơ khí)
Sau khi đã kiểm tra 4 nguyên nhân trên mà vẫn tốt, thì lúc này mới phải tháo bơm. Bơm dùng nhiều năm sẽ bị mài mòn các chi tiết cơ khí bên trong, khiến khe hở lớn, bơm không còn khả năng nén áp.
- Với bơm bánh răng: Mòn bưởng nhôm hai đầu, xước lưng vỏ bơm hoặc mòn đỉnh răng.
- Với bơm piston: Xước đĩa phân phối (mặt chà), lỏng quả táo, gãy lò xo piston.
- Với bơm cánh gạt (Bơm lá): Cánh gạt bị kẹt cứng trong rãnh rotor, hoặc xước vành stator.
Khi ruột bơm đã xước sát và mài mòn nặng, cách tốt nhất và kinh tế nhất là thay bơm mới, vì việc phục hồi mạ lại (nhất là bơm bánh răng nhôm) thường không bền, chạy tải nặng lại tiếp tục tụt áp.
Quy trình 4 bước kiểm tra bơm thủy lực mất áp tại xưởng
Khi máy yếu, anh em thợ cứ làm theo đúng 4 bước kiểm tra loại trừ từ ngoài vào trong như sau, đảm bảo khoanh vùng đúng bệnh mà không sợ phá lợn lành thành lợn què:
Bước 1: Kiểm tra thùng dầu và đường hút. Mở nắp thùng dầu ra xem. Nếu dầu cạn dưới mức cho phép, châm thêm ngay. Rút rọ hút dầu ra xem có bị bùn cặn bít kín không, nếu có thì lấy vòi xịt khí nén thổi sạch.
Bước 2: Xem lại chiều quay của motor. Nhìn vào cánh quạt tản nhiệt phía sau đít motor xem có quay đúng chiều mũi tên dán trên vỏ bơm không. Nếu ngược, chỉ cần đảo lại 2 dây pha trong hộp điện.
Bước 3: Soi các điểm rò rỉ ngoại vi. Bật máy chạy, cho tay van gạt ép tải xy lanh. Đi dọc theo các đường ống tuy ô, đầu cút nối và cổ ben (ty xy lanh) xem có chỗ nào xịt dầu hay rỉ rách không. Siết lại ren hoặc thay sin phớt nếu thấy xì dầu.
Bước 4: Vệ sinh van an toàn (áp tổng). Đây là lỗi cực kỳ hay gặp. Tháo cụm van an toàn ra, dùng dầu DO và vòi xịt hơi làm sạch các mạt sắt, cặn bẩn bám kẹt ở lỗ dầu và mặt nón của van. Lắp lại xem đồng hồ đã vọt lên chưa.
Có thể bạn quan tâm: So sánh các loại bơm thủy lực: Loại nào TỐT NHẤT?
Hướng dẫn cách chỉnh áp bơm thủy lực chuẩn xác nhất
Rất nhiều người tìm “cách chỉnh áp bơm thủy lực”, nhưng thực tế, chúng ta không vặn con ốc nào trên thân cái bơm cả. Áp suất của hệ thống được chỉnh bằng con ốc nằm trên Van an toàn – khối van sắt thường lắp ngay sau đường ống đẩy của bơm.
Để chỉnh áp an toàn, không bị nổ ống vỡ bưởng, bạn làm đúng theo 5 bước sau:
- Cắm đồng hồ đo áp: Bắt buộc phải gắn đồng hồ áp suất vào trạm nguồn. Vặn mù không nhìn số rất dễ quá áp làm bục gioăng phớt hoặc cháy motor.
- Nới ốc hãm (Ốc khóa): Dùng cờ lê (thường là cỡ 14 hoặc 17) nới lỏng con ốc ecu hãm nằm ở đuôi cụm van an toàn ra.
- Vặn vít chỉnh áp: Lấy cây lục giác cắm thẳng vào lỗ đuôi van.
- Vặn CÙNG chiều kim đồng hồ (vặn vào): Tăng áp suất.
- Vặn NGƯỢC chiều kim đồng hồ (nới ra): Giảm áp suất.
- Vừa vặn vừa thử tải: Chuyển tay gạt van phân phối để xy lanh đi hết hành trình (ép tải). Mắt nhìn đồng hồ xem kim lên được bao nhiêu. Mỗi lần chỉ nhích lục giác tầm nửa vòng rồi thử lại. Không vặn thốc 1 vòng ngay. Khi kim đạt đến thông số yêu cầu của máy (ví dụ 150 bar hay 200 bar) thì dừng lại.
- Khóa ốc hãm: Giữ chặt cây lục giác để ốc chỉnh không bị trôi, dùng tay kia cầm cờ lê siết chặt ecu hãm lại. Nếu không siết chặt, khi máy chạy rung, ốc sẽ tự lỏng ra làm tụt áp trở lại.
Khi nào có thể tự khắc phục, khi nào cần thay bơm mới?
Nếu bạn đã làm đủ các bước: Vệ sinh sạch van an toàn, chỉnh vặn ốc ép áp kịch kim, dầu châm đầy đủ, không rò rỉ chỗ nào… mà xy lanh vẫn yếu xìu, kim đồng hồ không nhúc nhích, thì 99% ruột bơm đã bị mòn hỏng.
Lúc này tháo bơm ra sẽ thấy: đĩa phân phối (mặt chà) bị xước sâu, bưởng nhôm đầu bơm bị khuyết, hoặc đỉnh bánh răng mòn vẹt.
Với lỗi mòn cơ khí này, xưởng có thể mang đi rà lại mặt (mài phẳng). Nhưng kinh nghiệm thực tế cho thấy, việc phục hồi rà lại mặt chà/bưởng nhôm chỉ dùng tạm chữa cháy. Khi đưa vào ép tải nặng liên tục, nó sẽ rất nhanh bị lòn áp trở lại.
Cách dứt điểm để máy không nằm xưởng, không làm đình trệ sản xuất là thay bơm mới.
Bài viết liên quan: Tổng quan về bơm bánh răng Parker và đơn vị cung cấp uy tín
Lỗi bơm thủy lực mất áp là bệnh thường ngày ở huyện, nhưng để xử lý triệt để thì cần kiểm tra đúng quy trình để tránh tốn tiền oan. Nếu bạn đã mò hết các bước trên mà hệ thống vẫn không lên áp, đừng cố ép chạy tiếp kẻo cháy motor.
Hãy nhấc máy gọi ngay cho Thủy lực An Phú qua số Hotline 0916.288.345. Kỹ thuật viên của chúng tôi sẽ gọi video chẩn đoán bệnh từ xa cho bạn, hoặc tư vấn cụm bơm thay thế chuẩn thông số, sẵn kho, ship nhanh nhất để xưởng bạn tiếp tục tiến độ.